AN INVESTIGATION OF CONSPIRACY THEORIES ON COVID-19: TURKEY’S CASE
(COVID-19 İLE İLGİLİ KOMPLO TEORİLERİNİN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ )

Author : Özlem Gülgez  , Binaz Bozkur  
Type :
Printing Year : 2021
Number : 15
Page : 1179-1217
    


Summary

This study aims to develop a measurement tool to investigate conspiracy theories (CT) regarding COVID-19 and to use this tool for determining their prevalence and investigating whether the tendencies to believe in CT differ by demographic variables. The study was of a descriptive research design, where the data were collected from three different study groups of 1109 participants. The analyses revealed that the measurement tool developed was a valid and reliable instrument. Findings illustrated that 71% of participants believed in at least one of the CT relating to COVID-19 and that tendencies towards believing in these theories were significantly higher in groups having a low level of education, experiencing loss of revenues, and those with a mediocre income. However, the level of believing in conspiracy theories did not significantly differ by participants’ gender and their loss of a relative due to COVID-19. Given that CT negatively affects the potential social outcomes that are particularly related to general wellbeing and mental health, preventing the uncontrolled spread of these theories is a must. Conclusions drawn from this study may help future research identify a target group for intervention or preventive activities.



Keywords

Covid-19, conspiracy theories, scale development



Abstract

Bu araştırmanın amacı COVID-19 ile ilişkili komplo teorilerini saptamayı amaçlayan bir ölçme aracı geliştirmek; bu ölçme aracını kullanarak komplo teorilerinin yaygınlığını belirlemek; katılımcıların komplo teorilerine inanma eğilimlerinin cinsiyet, eğitim düzeyi, gibi demografik değişkenler ve katılımcıların kayıp yaşantılarına (tanıdığın ölümü ve ekonomik kayıp) göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelemektir. Araştırma betimsel bir araştırmadır. Araştırmada üç farklı çalışma grubu ve toplam 1109 kişiden veri toplanmıştır. Yapılan analizler geliştirilen ölçme aracının geçerli ve güvenir bir araç olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular katılımcıların %71’inin COVID-19’a yönelik en az bir komplo teorisine inandığını, komplo teorilerine inanma eğilimlerinin düşük eğitim düzeyine sahip olan, gelir kaybı yaşayan ve orta düzey gelir sahibi olan gruplarda anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Buna karşın katılımcıların cinsiyetlerine ve bir yakınını COVID-19’dan dolayı kaybetme durumuna göre komplo teorilerine inanma düzeyleri anlamlı farklılık göstermemektedir.  Komplo teorilerinin olası toplumsal sonuçları ve özellikle de genel sağlık ve ruh sağlığı ile ilgili olanların olumsuz etkileri dikkate alındığında, bu teorilerin kontrolsüzce yayılmasının önüne geçilmesi gerektiği açıktır. Bu araştırmanın sonuçları da müdahale ya da önleyici çalışmaların yapılacağı hedef kitleyi ortaya koyması açısından yapılacak çalışmalara katkı sunduğu düşünülmektedir.



Keywords

Covid-19, komplo teorileri, ölçek geliştirme